DENETİMLERDEN SORUNSUZ GEÇME KURALLARI

🚨 Risk Yönetimi: Hibe ve Teşvik Denetimlerinden Sorunsuz Geçmenin Altın Kuralları

Giriş: Teşvik Almak Başarı, Denetimden Geçmek Güvencedir

Devlet desteklerinden faydalanan her işletme, süreç sonunda veya destek süresi boyunca ilgili kurumlar (Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, KOSGEB, Kalkınma Ajansları) tarafından denetime tabidir. Bu denetimler, kamu kaynağının doğru ve mevzuata uygun kullanıldığını teyit etmek için yapılır.

Denetim, bir ceza değil, bir kontrol mekanizmasıdır. Ancak hazırlıksız yakalanmak veya mevzuata aykırı bir işlem yapmak, alınan teşviklerin faiziyle birlikte geri istenmesi (Clawback) gibi ciddi finansal risklere yol açar. Bu nedenle, başarılı bir danışmanlık hizmeti, başvuru anından denetim bitimine kadar uyum riskini yönetmeyi taahhüt etmelidir.

Bölüm 1: Üç Büyük Kurumun Odak Noktaları

Farklı kurumlar, farklı konulara odaklanır. Denetimden sorunsuz geçmek için, hangi kurumun neyi incelediğini bilmek gerekir:

1. KOSGEB Denetimleri (Proje ve Harcama Odaklı)

• Temel Kontrol: Satın alma süreçlerinin (teklif toplama, sözleşme, ödeme) KOSGEB'in yönergelerine uygun yapılıp yapılmadığı.

• Risk Alanı: Proje kapsamında alınan makine ve teçhizatın, belirtilen amaç dışında kullanılması veya harcama kurallarına uyulmaması.

2. Sanayi Bakanlığı Denetimleri (YTB ve Ar-Ge Merkezi)

• YTB Denetimi: Yatırım Teşvik Belgesi'nin kapatılması aşamasında İstihdam Taahhüdünün yerine getirilip getirilmediği ve belgedeki makine listesi ile fiili alımların birebir uyumu.

• Ar-Ge Merkezi Denetimi: Merkezde çalışan personelin gerçek zamanlı olarak Ar-Ge projelerinde çalışıp çalışmadığı, personel sigorta ve vergi beyannamelerinin mevzuata uygunluğu.

3. Kalkınma Ajansı Denetimleri (Sonuç ve Raporlama Odaklı)

• Temel Kontrol: Projenin başlangıçta taahhüt edilen Mantıksal Çerçeve Matrisi'ndeki (MÇM) göstergelere ulaşıp ulaşmadığı ve sözleşme şartlarına uygunluk.

• Risk Alanı: Proje süresi bittikten sonra bile, alınan makine ve teçhizatın sözleşmede belirtilen süre boyunca mülkiyetinin ve kullanım amacının korunup korunmadığı.

Bölüm 2: En Yaygın Hibe Geri Ödeme (Clawback) Nedenleri

İşletmelerin iyi niyetle yapsa bile teknik hatalar nedeniyle karşılaştığı en büyük risk alanları şunlardır:

1. Harcama Uygunsuzluğu: Teşvik kapsamında olmayan veya revize edilmemiş bir makinenin faturasının kullanılması.

2. Yanlış Kayıt: Ar-Ge Merkezi'nde çalışan personelin, Ar-Ge yapmadığı halde teşvik kapsamına dahil edilmesi (en sık görülen vergi riskidir).

3. Mülkiyet İhlali: Proje kapsamında hibe ile alınan bir makinenin, taahhüt edilen süre dolmadan satılması veya başka bir firmaya kiralanması.

4. Zaman Aşımı: Yatırım süresi veya raporlama sürelerinin kaçırılması.

Bölüm 3: ATD Danışmanlık ile Proaktif Risk Yönetimi

Denetimler genellikle sürpriz değildir; denetime hazırlanmak, doğru kayıt tutmakla başlar.

🛡️ Denetimden Önce Alınan Önlemler

• Sürekli Mevzuat İzleme: Teşvik mevzuatındaki güncel değişiklikleri takip etmek ve işletmenin sistemini anlık olarak uyumlamak.

• İç Denetim ve Simülasyon: Resmi denetim gelmeden önce, ATD ekibi tarafından kurum denetimine benzer bir simülasyon denetimi yaparak tüm eksikleri tespit etmek.

• Dokümantasyon Yönetimi: Satın alma, personel çizelgeleri, fiziki yatırım kanıtları gibi tüm belgelerin elektronik ve fiziksel olarak kurum formatına uygun, düzenli tutulmasını sağlamak.

• Personel Eğitimleri: Özellikle Ar-Ge Merkezi yöneticisi ve muhasebe departmanını, denetim sırasında talep edilecek belgelere ve vergi mevzuatına karşı eğitmek.

Sonuç: Teşvik Yatırımınız Güvende

Teşvikler ve hibeler, işletmeniz için büyük bir fırsattır; risk yönetimi ise bu fırsatın sürdürülebilirliğini garanti eden zorunlu bir süreçtir. Denetim sürecini tek başınıza yönetmek, teknik ve hukuki riskleri beraberinde getirir.

ATD Danışmanlık olarak, projenizin her aşamasını mevzuata uygun yöneterek, denetim geldiğinde sizin için bir risk değil, rutin bir kontrol olmasını sağlıyoruz.

Teşvik risklerinizi sıfırlamak ve denetimlere tam uyum sağlamak için uzman denetim danışmanlığımızdan faydalanın!

Her türlü soru ve görüşleriniz için bizlere damla.dogan@atddanismanlik.com adresinden ulaşabilirsiniz.

Anahtar Kelime Odakları: Teşvik denetimi, hibe geri ödeme riski, proje denetimi, Ar-Ge merkezi denetim, uyum risk yönetimi, teşvik mevzuatı, hibe clawback.